Slimme concepten voor een bereikbare stad

De aantrekkingskracht van steden blijft groot. De aantallen forenzen, inwoners, studenten en toeristen blijven toenemen met extra druk op de infrastructuur tot gevolg. Om de steden bereikbaar en leefbaar te houden zijn samenhangende oplossingen nodig. Mobiliteitsconcepten zoals BAM Infra ze noemt, die waarde toevoegen aan de stad.

De dynamiek van de stad biedt vele mogelijkheden om te werken, te wonen, te studeren en te recreëren. Veel mensen trekken er om die redenen naartoe en de groeiende verkeersstromen leiden tot stedelijke verdichting. Nog meer wegen en tunnels aanleggen is niet meer voldoende. Vernieuwende ideeën zijn nodig om de bereikbaarheid en mobiliteit te verbeteren zonder de leefbaarheid voor mens en natuur aan te tasten. Integrale oplossingen zijn nodig om de problematiek effectief aan te pakken.

Mobiliteitsconcepten

Dergelijke grootschalige stedelijke vraagstukken laten zich niet eenvoudig in concrete aanbestedingen vertalen. De bouw van een garage vergroot weliswaar de parkeercapaciteit, maar het aansluitende vervoer moet worden geregeld om te zorgen dat de garage daadwerkelijk wordt gebruikt. Een nieuw station vergroot weliswaar de aantrekkelijkheid van het openbaar vervoer, maar als de overstapmogelijkheden niet goed zijn, blijft de trein een secundair alternatief. De adviseurs Verkeer & Mobiliteit van BAM Infra zijn voortdurend in gesprek met overheden en bedrijven om de specifieke lokale problematiek van bereikbaarheid en mobiliteit vast te stellen. Verstedelijking & Mobiliteit is een van de strategische thema’s van het bouwconcern. De samenwerking met partners wordt gezocht om deze problematiek om te zetten naar vernieuwende mobiliteitsconcepten waarin fysieke en digitale infrastructuur samenkomen. Vervoersalternatieven moeten snel, comfortabel en gebruiksvriendelijk zijn, alleen dan kan de auto uit de stad worden geweerd. De oplossingen moeten mens- en milieuvriendelijk zijn, alleen zo kan de buitenruimtekwaliteit in de stad worden verbeterd. Elektrische varianten en digitalisering spelen hierbij een steeds grotere rol.

Gobike

Een van de mobiliteitsconcepten die BAM Infra, in partnerschap met Gobike, ontwikkelt is een digitaal elektrisch deelfietssysteem, uitgewerkt in de waarde die dit systeem kan hebben voor een stad of regio. De oplossing bestaat uit het uitgekiend plaatsen van uitleen-/oplaadstations waar reizigers tegen een kleine betaling een fiets kunnen lenen. Deze stations zijn gekoppeld aan trein, tram, metro, bus, waterbus, P+R-terreinen, bedrijfslocaties en toeristische attracties. Gobikes haal je bij het ene station op en laat je bij een ander willekeurig station achter, al naar gelang de bestemming. De deelfietsen komen na gebruik op vaste plekken terug en waaieren dus niet onbeheerst uit over de stad. De Gobikes zijn voorzien van tablets met apps. Gebruikers krijgen hierop informatie op maat over onder meer de juiste route naar hun bestemming en naar toeristische attracties. De leverancier heeft het systeem internationaal beproefd en ontwikkeld.

Met de inzet van elektrische deelfietsen bieden gemeentes aan bewoners en bezoekers een comfortabele, snelle en gezonde aansluiting op het openbaar vervoer. Ook bedrijven kunnen een eigen uitleenstation aanvragen voor hun werknemers en krijgen de mogelijkheid enkele fietsen met logo te sponsoren. De oplossing is een duurzame maatregel die het gebruik van de auto terugdringt en de parkeerbehoefte verkleint. BAM Infra en Gobike bieden gemeentes een totaalplan inclusief de positionering van de uitleen-/oplaadstations en het optimaal aantal fietsen. Een grondige analyse van GIS-data, gebruikersprofielen en verkeersstromen gaat hieraan vooraf. Ook een geautomatiseerde koppeling met verkeerssystemen als verkeerslichten of met andere vervoersdiensten horen bij het mobiliteitsconcept en voegen waarde toe voor gebruiker en stad.

In het centrum van Rotterdam hebben BAM en Gobike inmiddels zes stations met in totaal circa 50 fietsen geplaatst. Ze kregen opdracht vanuit de Marktplaats voor Infrastructuur. Dit innovatieve aanbestedingsplatform stimuleert de samenwerking met marktpartijen op basis van partnership, risicodeling en gezamenlijke investeringen om infrastructurele knelpunten op te lossen. Het plan met de digitale elektrische deelfiets past bij deze aanpak en bij het beleid ‘Voorrang voor de fiets’ van de gemeente. BAM Infra en Gobike gaan in opdracht van Gemeente Rotterdam en in samenwerking met partijen als RET en Waterbus het netwerk komend jaar uitbreiden, minimaal 40 stations worden bijgeplaatst. Ook met private partijen als havenbedrijven, universiteiten, vliegvelden en andere gemeentes wordt gesproken over deze oplossing. In tijdelijke situaties, bijvoorbeeld tijdens bouw of verbouw, kan de deelfiets eveneens een uitkomst zijn om de verbinding in stand te houden en de bereikbaarheid te blijven garanderen.

Korte en lange termijn

De fiets is vanwege de snelle inzetbaarheid en beperkte kosten een belangrijke schakel in stedelijke mobiliteit en bereikbaarheid. Het zorgt vaak voor het laatste stukje vervoer naar de eindbestemming en voor een juiste aansluiting op verschillende vervoersmiddelen. Fietsmobiliteit, efficiënte ‘last mile’ en effectieve overstappunten zijn de speerpunten van BAM Infra voor Verstedelijking & Mobiliteit waarvoor ook andere oplossingen worden bedacht. Het bouwconcern ziet elektrische vervoersvormen als belangrijke sleutel. Op operationeel niveau is daarom geïnvesteerd in een landelijke Elektrisch Vervoer-desk (EV-desk) voor advies en plaatsing van elektrische laadstations voor auto’s, inclusief de aanvraag van vergunningen. Ook bij de bouw van infrastructurele voorzieningen worden innovatieve en duurzame stappen gezet. Een voorbeeld hiervan is de eerste 3D-geprinte fietsbrug in Gemert. Het streven is bestaande producten steeds meer met mobiliteitsconcepten te verbinden.

Voor de langere termijn zet het bouwconcern onder meer in op de hyperloop, een razendsnel en energiezuinig transportmiddel op basis van buizen met een zeer lage luchtdruk. Samen met partner en startup HARDT Global Mobility is geïnvesteerd in Europa’s eerste testfaciliteit om de werking van het systeem uit te testen en de technologie verder te ontwikkelen. De hyperloopopstelling met een lengte van dertig meter staat in Delft. De testfaciliteit draagt eraan bij om in de nabije toekomst daadwerkelijk hyperloopnetwerken te kunnen aanleggen.

Connectiviteit

De fysieke infrastructuur heeft in toenemende mate de digitale infrastructuur nodig. ‘Realtime data’ vergroten de mogelijkheden. BAM Infra zoekt de samenwerking met ICT- en telefoniebedrijven om elektronische gegevens direct te gebruiken voor bereikbaarheid en mobiliteit. Tablets, aangebracht op elektrische deelfietsen of in andere toepassingen, kunnen gebruikers voorzien van actuele informatie over bijvoorbeeld wegafsluitingen. Of ze kunnen de locatie van fietsers en andere weggebruikers aan intelligente verkeersinstallaties doorgeven die hierdoor met groen licht op hun komst kunnen anticiperen. Specifieke doelgroepen als mindervaliden en slechtzienden kunnen via de tablets contact maken met de installaties om de groenlichttijd te vergroten en zo zijn er vele andere functies denkbaar. De tablets verzamelen tegelijkertijd data die aanbieders benutten om verkeersstromen in kaart te brengen en op basis hiervan verkeersadviezen aan de gebruiker terug te geven. Connectiviteit en interoperabiliteit zijn de hogere doelen: het verbinden van steeds meer systemen en apparaten om de mobiliteit en de bereikbaarheid te verbeteren. De fysieke infrastructurele voorzieningen worden hierdoor optimaal benut, waardoor de waarde hiervan voor de stad en de gebruiker toeneemt.