Autoluwe stad, maar 24/7 toegankelijk: hoe doe je dat?

BAM Infra Verkeerstechniek is expert op dit terrein en ontwikkelt, plaatst en onderhoudt zulke systemen in tal van steden, waaronder Den Haag.

Om ervoor te zorgen dat binnensteden niet dichtslibben, de milieukwaliteit verbetert en de veiligheid vergroot wordt, dringen steeds meer gemeenten het autoverkeer in de stadskern terug. Aan de andere kant is het wel enorm belangrijk dat het bestemmingsverkeer en hulpdiensten goede toegang behouden. Hoe pak je dat aan?

Onderdeel van de maatregelen die gemeenten toepassen, zijn de zogenoemde beweegbare fysieke afsluitingen (BFA's) op de toegangswegen naar de binnenstad. Die BFA's zijn inmiddels in heel wat steden een vertrouwd gezicht geworden: stevige, opvallende en verticaal beweegbare palen midden in de weg, die de doorgang voor auto's (op bepaalde tijden) verhinderen. Maar diezelfde palen moeten ook verzinken in het wegdek voor autoverkeer dat wel toegang moet hebben. Dat geldt uiteraard voor binnenstadbewoners en het transport dat nodig is om winkels en bedrijven te bevoorraden. Maar misschien nog wel belangrijker is de toegang voor hulpdiensten, als elke seconde telt.

Complexe factoren
'Het principe is simpel, maar er zijn veel complexe factoren die meespelen', zegt Gerrit van Ballegooijen, projectleider bij BAM Infra Verkeerstechniek. 'Enerzijds gaat het natuurlijk om de techniek zelf, maar anderzijds om de regelgeving, en de normen die er bijvoorbeeld gelden voor de aanrijtijden van de hulpdiensten. Een haperend systeem of defecte BFA's is het laatste dat je wilt. Een belangrijk deel van de projecten die we momenteel ontwikkelen en uitvoeren, is dan ook gericht op de bedrijfszekerheid van de systemen, beperking van onderhoudskosten en razendsnelle service in het geval dat er toch iets niet goed werkt.'

Leidende positie
BAM Infra Verkeerstechniek heeft al jaren een leidende positie bij ontwerp, implementatie en onderhoud van zulke stadstoegangsystemen. Behalve in het realiseren van geheel nieuwe systemen, is BAM gespecialiseerd in het verbeteren en upgraden van bestaande systemen. De focus ligt op efficiency, doelmatigheid, kostenbesparing en operationele betrouwbaarheid, vertelt Gerrit van Ballegooijen. 'Opdrachtgevers verwachten van ons dat we de lat hoog leggen, en dat doen we. We gaan uit van een up-time' van 98 procent. En zijn er toch nog problemen, dan zijn we in de kortste keren ter plekke om storingen op te lossen. Onze dienstverlening is daarop ingericht.'

Systemen steeds beter
Inmiddels zijn BFA's een vertrouwd verschijnsel in de binnensteden. En de systemen worden steeds beter, de toepassingen breder, het beheer efficiënter en de kosten gaan omlaag. Gerrit van Ballegooijen: 'Het aantal storingen is veel lager dan toen gemeentes met dit soort systemen begonnen, maar onze focus als BAM is dat de systemen 24/7 en 365 dagen per jaar optimaal functioneren. Ook ontwikkelen we manieren om gebruiks-, onderhouds- en schadekosten nog verder omlaag te brengen. De systemen waar wij aan werken, behoren tot de meest innovatieve in de markt. Camera's, kentekenherkenning, ondersteuning van handhavers… de functionaliteiten zijn alleen maar toegenomen.'

Modulaire aanpak
Belangrijke aanpassingen en modificaties die BAM toepast bij dergelijke projecten, hebben betrekking op uniformiteit van de systemen, zodat standaard protocollen mogelijk zijn. Van Ballegooijen: "Ook kiezen we voor een modulaire aanpak met vaste onderdelen, prefab elementen en bijvoorbeeld uniforme stekkerverbindingen. Ook richten we bij onderhoud en vernieuwing onze activiteiten zo in dat we minimale hinder veroorzaken voor het verkeer, de omwonenden en het publiek."

Hartje Den Haag
Een mooi voorbeeld van deze benadering werd nog niet zo lang geleden in praktijk gebracht bij een project rond nieuwbouw en onderhoud van BFA's in hartje Den Haag. Onder andere op de Kalvermarkt, een drukke omgeving met diverse kantoren, overheidsgebouwen en winkelbedrijven. 'In Den Haag deden we als BAM Infra Verkeerstechniek al sinds 2011 het onderhoud van de BFA's', vertelt Gerrit van Ballegooijen. 'In nauwe samenwerking met de gemeente hebben we in de jaren daarna technische aanpassingen doorgevoerd, waardoor het aantal niet-schadegerelateerde storingen met 85 procent omlaag werd gebracht. Daarnaast verbeterden we het proces om de functies bij storing en schade te herstellen. Daardoor hadden we 90 procent van de BFA's binnen een uur weer up and running. Mede door deze staat van dienst en onze kennis van alle locaties werd ons door de gemeente ook dit project van nieuwbouw en onderhoud gegund.'

Organisatie
Een project als dit draait enerzijds om optimale technische aanpassingen en voorzieningen, maar er zit ook een intensieve en complexe organisatie omheen. Werkzaamheden uitvoeren midden in een bedrijvige stad, waarbij verkeersstromen zo min mogelijk hinder moeten ondervinden is al geen kleinigheid. Voeg daarbij de grote hoeveelheden fietsers, wandelaars en shoppers en het wordt duidelijk dat hier meer dan techniek van toepassing is. Logistiek en planning rondom de werkzaamheden, maar ook goed overleg met betrokken partijen en uiteraard de gemeente, zijn onmisbaar. Het is een puzzel die naadloos moet voegen.

'Een ingewikkelde klus, maar wel een die precies past bij BAM Infra', vindt Gerrit van Ballegooijen. 'We zijn een all-round en innovatief verkeerstechnisch bedrijf. Alle activiteiten die we doen, zijn maatwerk. Ik spreek dan ook eerder van een 'system integrator'. En we hebben alles in huis om te bouwen, een aannemer van A tot Z. Technisch, logistiek en uitvoerend.'