BAM Infra Nederland werkt emissieloos, midden in de wijk

Bij mensen pal voor de deur, zonder stank en herrie

Met een bak aan ervaring begonnen projectleider Henk van der Linden en uitvoerder Donald van der Linden (geen familie) in januari met het zero-emissie-project Presidentenwijk, om het riool te vervangen. Die ervaring had BAM Infra Nederland eerder opgedaan bij een pilot in Rozenburg, voor de gemeente Rotterdam. ‘Vandaar dat we in 2022 al adviseerden om bij de netbeheerder vast stroom aan te vragen voor Presidentenwijk in Hoek van Holland’, vertelt Henk. 

Waar je bij een regulier bouwproject vanuit één zware aansluiting een eigen netwerk creëert, zou dat in deze woonwijk niet mogelijk zijn, wist Henk. ‘We werkten verspreid over de wijk. Uit voorzorg vroegen we om vier stroompunten, zodat je geen energie verliest doordat machines heen en weer moeten rijden.’

Al hun materieel werkt elektrisch: een midi-graafmachine van 6 ton, een midi-shovel, een Ahlmann-shovel, een knijpauto en klein materieel zoals een trilplaat, motorzaag, bronneringspomp en Wacker-stamper. Ook hadden ze twee weken een mobiele graafmachine.

Stroompunten

Maar in december 2023 waren maar drie van de vier stroompunten aanwezig. ‘BAM Energie & Water had bij netbeheerder Stedin geregeld dat ze zelf de stroompunten konden aanleggen, zodat we in ieder geval in januari konden starten’, zegt Henk. Maar dat lukte maar met drie punten. ‘De gemeente wilde dat het vierde stroompunt na de werkzaamheden een laadpaal zou worden. Maar omdat het dan een permanent stroompunt is, moest daar eerst een omgevingsvergunning voor worden aangevraagd.’

Het ontbreken van het vierde, zwaarste stroompunt betekende een probleem voor het laden van de mobiele graafmachine: die heeft een zware aansluiting van 63 ampère nodig. Omdat die er niet was, kon de machine niet snelladen, maar alleen langzaam, ’s nachts. Donald: ‘Het was ook nog winter, waardoor de kraan sneller leeg was.’

Oplossingen zoeken

Bij BAM ontwikkelen we machines zo dat ze in staat zijn om acht uur te draaien zonder tussentijds laden. We hebben echter nog niet voldoende eigen materieel, waardoor we inhuren. En dat ingehuurde materieel kan veelal niet een werkdag van acht uur worden ingezet zonder tussentijds te laden. Daarom lag het meeste materieel tijdens de schaft aan de snellader. ‘Voor de shovel hadden we uiteindelijk een lader die één procent per minuut kon laden’, vertelt Donald. ‘Daar was alleen wel lastig aan te komen. Zonder die lader was het moeilijk geweest een dag vol te maken.’

Voor steeds meer bouw- en infraprojecten wordt emissieloos materieel ingezet en allemaal willen we gebruik maken van hetzelfde elektrisch materieel. Het materieel wordt bij bedrijven in het hele land gehuurd. Maar niet alles is op voorraad. Donald zegt: ‘Uiteindelijk hebben we nooit stilgestaan, maar we hebben wel vaak naar andere oplossingen moeten zoeken. We beschikken nog niet over dermate veel eigen elektrisch materieel dat we al onze projecten in het land tegelijkertijd kunnen voorzien.’

Goede voorbereiding

Terwijl BAM Infra Nederland het riool verving, was BAM Energie & Water op dezelfde locatie bezig met kabels en leidingen verleggen en vervangen, ook elektrisch. De stroom moest dus verdeeld worden. ‘BAM Energie & Water zette toen een grote batterij op hun depot die overdag oplaadde. Daar konden ’s nachts hun machines aan’, zegt Donald. ‘En dan laadden wij ’s nachts onze kranen op ons stroomnetwerk.’

Werken met emissieloos materieel vraagt dus om een andere voorbereiding. Zo moet je van tevoren berekenen welke machines je inzet en hoeveel stroom die gebruiken als ze tegelijk draaien. Het is dankzij die voorbereiding dat het project Presidentenwijk op tijd is afgerond.

Op de batterij letten

‘Eigenlijk is het allemaal best goed gegaan’, zegt Donald. ‘Het was voor iedereen even wennen, je moet bijvoorbeeld op je batterij letten.’ Donald spreekt uit ervaring. ‘Twee keer had een shovel-machinist de beschikbare accuvoorraad niet goed in de gaten gehouden, waardoor het apparaat uitviel en een andere kraan hem naar een stroompunt moest brengen.’

Ook in de wijk, waar ze bij mensen pal voor de deur werkten, klonken positieve geluiden. ‘Je maakt natuurlijk minder lawaai. Normaal staat je diesel-bronneringspomp de hele dag, en soms ook ’s nachts aan. De elektrische werkt zonder stank en herrie; voor de omgeving en ook voor onszelf prettig.’ 

Wat wel fijn zou zijn, zegt Donald: een app die meldt dat de stroom op een stroompunt uitvalt. ‘Twee keer kwamen we ’s ochtends tot de ontdekking dat ’s nachts de stroom was uitgevallen. Met als gevolg dat we die dag anders moesten invullen.’

En het accubereik kan beter, zeggen beide mannen. ‘De machines moeten negen uur kunnen werken’, vindt Henk. ‘Op dit moment bouwen bedrijven de machines om van conventioneel naar elektrisch, maar het is beter wanneer ze nieuw als elektrische machines worden ontworpen. Emissieloos werken is nog volop in ontwikkeling.’