Small steps matter

6 juli 2020 13:35

Afgelopen maandag 29 juni was Sander den Blanken, directeur BAM Infraconsult, online te gast tijdens het Duurzaamheidsevent van Rijkswaterstaat. Hij gaf in een radiocolumn zijn frisse blik op duurzaamheid. Écht duurzaam veranderen zit hem voor Sander in 5 simpele stappen.

Bekijk hieronder Sander’s 5 Small Steps in zijn radiocolumn of lees onder de video de tekst van zijn column.

Radiocolumn Sander den Blanken:

Iedere dag ervaar ik dat de huidige gezondheidscrisis, de intelligente lock-down, de versoepeling grote beperkingen met zich mee brengen, en ook enorme kansen bieden. Dit is een historisch moment waarop onze creativiteit en vindingrijkheid worden aangewakkerd. Het is ook De kans voor de bouwwereld om nu samen een verandering tot stand te brengen. De bouwwereld heeft juist nú een gedragen visie nodig die richting geeft aan deze nieuwe werkelijkheid, inclusief zijn beperkingen. Daarom wil ik het in deze radio column hebben over de duurzame verandering van RWS en mijn advies is om hierin de volgende vijf stappen te zetten:

 

  1. Differentieer. Daar waar het maximale wordt geëist van constructies, zoals bij maritieme constructies van een zeesluis, bijvoorbeeld in Terneuzen, mogen eisen aan duurzaamheid  ook best veel hoger worden gesteld. Ende ontwerplevensduur mag worden opgeschroefd naar 200 jaar. Ook dat is duurzaam ontwerpen. Daar waar de milieuomstandigheden echter minder strikt en belastingen minder extreem zijn, neem een regulier prefab viaduct of funderingssloof in Nederland. Daar kan een veel hoger percentage hergebruik van materialen worden toegestaan. Ik roep de opstellers van de  ROK op om differentiatie aan te brengen in toepassingen en om risico-gestuurd ontwerpen op levensduur mogelijk te maken. Dus voordat we gaan luisteren naar een transitiemanager: Investeer eerst in kennis over materialen, normeringen en onderzoek de mogelijkheden van differentiatie.
     
  2. Stap voor stap. De circulaire economie is een bedreiging voor de oude economie. Het leveren van bijvoorbeeld ‘virgin’ cement levert simpelweg meer omzet op voor leveranciers. Het gebruik van nieuwe materialen kent minder risico’s bij een gecertificeerde productiemethode. Daarbij verandert de uitvraag van RWS niet, dus waarom zou de oude economie kiezen voor verandering? Verandering betekent investeren in processen, mensen en machines. Sla de jaarverslagen van de oude economie bedrijven er eens op na en bestudeer hun eigen vermogen. Dat geld is er niet en het rendement van 1-2% is simpelweg te dun om duurzaam te innoveren. RWS zal haar uitvragen stap voor stap moeten aanpassen en zich vooral moeten richten op de lange termijn en daarin vasthoudend zijn. Zet de koers uit! Dat betekent niet dat nieuwe technologie in bezit moet zijn van RWS of dat het openbaar gemaakt moet worden. Maar creëer wel de randvoorwaarden door een lange termijn werkvoorraad, waarbij over de projecten heen geleerd en aantoonbaar verbeterd moet worden. Innoveren vergt lange adem en meerjarige zekerheid aan werkvoorraad. De V&R opgaaf is hiervoor een ideaal vehikel. Waarom klein starten? Zodat bij ieder project weer 1 verbeterstap gezet kan worden, ga niet aan alle knoppen tegelijk  draaien. “Small steps matter” onthoud dat. Start met langjarige programma’s met mandjes aan kleinere projecten zodat snelheid gemaakt kan worden. 
     
  3. Keep it simple en waardeer waarde. Onze maatschappij heeft concrete, circulaire oplossingen nodig. Zoals bij het project de kademuren in Amsterdam. De daar voorgestelde bouwmethode is niet alleen goedkoper dan de huidige, traditionele werkwijze, maar ook circulair door direct hergebruikte (uit andere kademuren) en gerecyclede materialen van elders (> 50%) toe te passen. Mijn oproep aan RWS is om de ‘ontwerpende bouwers’ meer uit te dagen en in tenders het onderscheidend vermogen op circulariteit significant te waarderen. Wat kan je gebeuren? Stel een open vraag, het ergste dat kan gebeuren is dat je een verassend goed antwoord krijgt. Dus bedenk voordat we ons weer samen aan een marktdag wagen, dat de oplossing eigenlijk heel simpel is: geef een redelijke plafond prijs af en vraag partijen om daarbinnen zoveel mogelijk waarde te creëren op gebied van duurzaamheid en waardeer de geboden toegevoegde waarde.
     
  4. Investeer. Om impact te kunnen hebben zullen nieuwe technologieën schaalbaar moet worden gemaakt binnen bedrijven en moet er  een circulair businessmodel mogelijk  zijn. Op korte en middellange termijn is het noodzakelijk om samen te investeren, door het tekort aan eigen investeringsgeld. Op dit moment ontwikkelen wij samen met Provincie Gelderland asfalt dat voor 93% circulair is. We gebruiken dus nog maar voor 7% nieuwe materialen. De asfaltcentrales zijn op dit moment nog niet standaard uitgerust en dus ligt de kostprijs van circulair asfalt hoger. Anno 2020 hebben wij nog 10 jaar te gaan om die laatste 7% te slechten. Op dit moment is er pas 1 opdrachtgever die er echt om vraagt en het mogelijk maakt door samen te investeren. Dus mijn oproep is tweeledig: investeer mee op korte termijn en biedt perspectief in prijs- / of EMVI voordeel zodat er een business model kan ontstaan op lange termijn. 
     
  5. Geen reis zonder paspoort. Hergebruik vereist kennis en inzicht van het huidige gebruik van grondstoffen of toepassing in (deel)producten. De schaarste aan herbruikbare en geschikte (deel)producten is op dit moment nog één van de grootste belemmeringen voor hoogwaardig waarde behoud van een product. Het gebruik van een materialenpaspoort, zoals door ons toegepast bij de Vechtdalverbinding N340 in de provincie Overijssel, is een mooi voorbeeld. Hierbij leidt de toepassing van het paspoort ook tot een verbeterde ketensamenwerking, een soepeler, iteratief ontwerpproces en belangrijker tot een naslagwerk voor leren en verbeteren. Neem dus alle nieuwe en waar mogelijk bestaande assets op in een materialenpaspoort als basis voor toekomstig hoogwaardig behoud van waarde. Investeer in kennis over je areaal, investeer in verschillende materialen paspoorten en sta hoogwaardig hergebruik toe binnen nieuwe projecten.

Dus Differentieer, Evolueer (small steps matter), Waardeer toegevoegde waarde, Investeer samen, en Leer ervan (DE WIL).Als dit De Wil is van mij en de wil is van BAM, de wil is van RWS, de wil is van opdrachtgevers en bouwers om met z’n allen duurzaam te veranderen? Als we dit samen echt willen dan gaat het ons samen lukken om circulair te bouwen. Doen jullie mee? Oh ja, en kijk ook eens in de keuken bij andere opdrachtgevers. Die zijn best leuk bezig! Veel succes.