Innovatie BAM voor duurzaam meerjarenonderhoud Zuid-Holland

Het onderhoud van wegen, bewegwijzering, signalering en groen is van groot belang voor een blijvend goed en veilig werkende infrastructuur. Onder de term ‘asset management’ komt een veelvoud van beheer- en onderhoudstaken samen. Optimale planning is een van de essentiële aspecten hiervan, maar niet minder belangrijk is kostenbeheersing. En zoals zo vaak, heeft het één sterk met het ander te maken. De provincie Zuid-Holland koos voor een vooruitstrevende aanpak van BAM Infra Nederland.

 

Binnen een 10-jarig duurzaam onderhoudscontract met de provincie Zuid-Holland zet BAM -  samen met combinant en partner Krinkels - sinds 2017 een nieuwe integrale systematiek in, waarbij een geavanceerd systeem real-time in beeld heeft hoe alle assets in de regio Zuid-Holland Oost eraan toe zijn. Met behulp hiervan is het mogelijk om onderhoudsplanningen en -werkzaamheden voor zowel de korte als lange termijn zeer nauwkeurig te programmeren en in te richten. Meer overzicht, meer inzicht, minder kosten, minder verrassingen en hogere kwaliteit: dat was de inzet. Halverwege de looptijd van het contract maken we de tussenbalans op met Hans Hoogeveen (Provincie Zuid-Holland), Jaap van den Elshout (BAM Infra Asset Management) en Tom van Beekum (BAM Infra Regionaal). Wat zijn de ervaringen met deze innovatieve aanpak, zowel bij opdrachtgever als opdrachtnemer?
 

Asset management: een complex geheel

Hans Hoogeveen, namens de provincie de contractmanager van het projectteam, legt uit: ‘Als wegbeheerder willen we voor de weggebruikers een zo hoog mogelijke beschikbaarheid van het wegennet, op een zo veilig en efficiënt mogelijke manier. Voor al die assets geldt een termijn waarop groot onderhoud wordt gepleegd, en daarop plan je. Maar natuurlijk zijn daar altijd afwijkingen op mogelijk. Een weggedeelte met een asfaltlaag die sneller slijt dan voorzien, een daling van de ondergrond als gevolg van droogte, noem maar op. Uiteraard spring je daar zoveel mogelijk op in, op basis van actuele metingen, maar het is een complex geheel.’

 

Hans Hoogeveen (Provincie Zuid-Holland): Als wegbeheerder willen we voor de weggebruikers een zo hoog mogelijke beschikbaarheid van het wegennet, op een zo veilig en efficiënt mogelijke manier.'

 

Het tegenovergestelde kan overigens ook gebeuren: dat een deklaag bij nader inzien langer blijkt mee te gaan dan vooruit berekend. Hans: ‘Dan zou je het geplande onderhoud feitelijk nog even kunnen laten wachten. Kortom: hoe meer je specifiek vooruit kunt kijken, hoe efficiënter en gerichter je kunt programmeren en opereren.’

 

Gebiedscontract

Om aan deze omstandigheden tegemoet te kunnen komen, kwam BAM Infra Asset Management bij de aanbesteding van het Gebiedscontract met een innovatieve oplossing voor de asfaltverharding. ‘In eigen huis hebben we een programma ontwikkeld dat niet alleen de asfaltverharding gedetailleerd in beeld brengt inclusief de onderhoudstoestand, maar dat ook in staat is te berekenen waar en wanneer langdurig onderhoud het beste kan worden uitgevoerd', vertelt Tom van Beekum. 'Dat gebeurt allemaal op basis van digitale gegevens en metingen die we uitvoeren. Je kunt het een rekentool noemen, maar het is veel meer dan dat. Gaandeweg krijg je steeds meer data, wordt het systeem steeds slimmer, de analyses worden steeds beter en we kunnen ook specifiek kijken naar de planning per traject of baanvak.’

Tom van Beekum (BAM Infra Regionaal): ‘In eigen huis hebben we een programma ontwikkeld dat niet alleen de asfaltverharding gedetailleerd in beeld brengt inclusief de onderhoudstoestand, maar dat ook in staat is te berekenen waar en wanneer langdurig onderhoud het beste kan worden uitgevoerd.'

 

Gedetailleerd

Op grootbeeld toont Tom een kaart van het bewuste gebied en zoomt gedetailleerd in op het schaalbeeld van wegdelen, kruispunten en andere onderdelen van de infrastructuur. De legenda geeft precies weer in welke gevallen bepaalde assets extra aandacht nodig hebben of juist in topconditie zijn. Waardes, getallen en beoordelingen zijn meteen inzichtelijk.

 

Voorspelbaarheid van werkzaamheden

‘Met dit programma neemt de voorspelbaarheid van werkzaamheden enorm toe’, licht Jaap van den Elshout toe. Als projectmanager van BAM Infra Asset Management is hij verantwoordelijk voor de daadwerkelijke uitvoering van het duurzaam meerjarenonderhoud. ‘Die voorspelbaarheid is weer van belang, omdat je onderhoudswerkzaamheden zo slim mogelijk wilt inplannen, in optimale samenhang met andere geplande activiteiten, van onszelf en de provincie. Dus moet je ook op dit punt nauw samenwerken met de opdrachtgever. Wegaanpassingen en -afsluitingen zoveel mogelijk clusteren, of werkzaamheden laten aansluiten op bijvoorbeeld Trajectstudies. Onnodige hinder voor weggebruikers moet je voorkomen en ook tijd is essentieel.’

 

Jaap van den Elshout (BAM Infra Asset Management): ‘Met dit programma neemt de voorspelbaarheid van werkzaamheden enorm toe.’

 

Samenwerking sleutelwoord

Samenwerking is hoe dan ook een sleutelwoord binnen het Gebiedcontract in Zuid-Holland Oost. ‘En voor samenwerking is in de eerste plaats vertrouwen nodig’, aldus Hans Hoogeveen. ‘Een nieuwe aanpak is immers altijd een uitdaging, ook voor ons als opdrachtgever. Dus je moet het van twee kanten de tijd geven om het beste resultaat te krijgen. Onze eigen asset-coördinatoren hebben dat vertrouwen gegeven en zo hebben we als provincie samen met BAM de handschoen opgepakt. In alle geledingen van onze organisatie en bij BAM is het een open en transparant proces geweest en met elkaar zijn we gaan bouwen.’ Lachend: ‘Ja, zo’n verbintenis van tien jaar is bijna een soort huwelijk. Je moet er van twee kanten in investeren. En regelmatig met elkaar het gesprek aangaan.’ Jaap valt bij: ‘Inderdaad, we hebben heel wat evaluaties gehad. Hoe staan we erin, wat gaat er goed, wat kan er beter? En zo kom je samen verder. De samenwerking is erg constructief.’

 

Toekomstgericht

Hans noemt de insteek van BAM bij dit project toekomstgericht. ‘Het is fijn als een opdrachtnemer niet alleen doet wat er is beloofd, maar ook kijkt hoe je tijdens zo’n project nog verder kunt gaan. We zijn nu halverwege de looptijd van het contract en het effect is meetbaar. De assets zijn beter op orde, de aanpak wordt steeds soepeler. BAM kijkt – samen met haar partner Krinkels - ondertussen voortdurend naar mogelijkheden om nieuwe ontwikkelingen te integreren op het gebied van duurzaamheid en innovatie.’

 

Nu Zuid-Holland Noord en West

Zo’n blik naar de toekomst heeft ook andere voordelen. In 2026 loopt dit gebiedscontract af en daarnaast wil de provincie het wegennetonderhoud in het noordelijk en westelijk deel op dezelfde manier gaan beheren. Alle reden voor BAM om dan weer voor een nieuwe periode als winnende aanbieder uit de bus te komen voor het langdurig onderhoud. Tom van Beekum: ‘Dat we met deze systematiek een onderscheidende meerwaarde bieden, is wel duidelijk geworden. Ook in andere provincies gaan we hiermee aan de slag.’

Transitieperiode

Leerpunten van deze nieuwe aanpak zijn er eveneens. Jaap van den Elshout: ‘Het overschakelen naar zo’n nieuwe benadering met een zelflerend systeem verloopt beter als je een transitieperiode inbouwt waarbij veel aandacht wordt geschonken aan samenwerking en overdracht en invulling van taken en verantwoordelijkheden naar vaste teams aan beide kanten. Dat is onvoldoende gedaan. Een stapsgewijze implementatie was  beter geweest. Het kost toch altijd wat gewenning om zo’n overgang te maken, ook voor de opdrachtgever. Maar we gaan onverminderd door met deze vorm samenwerking en invulling geven aan het Gebiedscontract. Denk bijvoorbeeld aan de ontwikkeling van de AI en steeds meer assettypes die daarin worden meegenomen. We zullen continu pilots blijven doen en implementeren om als gebiedsaannemer meerwaarde te creëren.’